Παρασκευή 24 Απριλίου 2015

Σιδηρόδρομοι Έργων της Διώρυγας Κορίνθου (Canal de Corinthe Construction Railways)


Ομόλογο των 500 φράγκων του 1888 της «Société internationale du canal maritime de Corinthe» (1882-1890) του Ούγγρου στρατηγού και μηχανικού István Türr (1825-1908). © Scripophily.com (P.O. Box 223795, Chantilly, Virginia 20153, United States of America).

Από τον Αλέξανδρο Χ. Γρηγορίου

Η διάνοιξη της διώρυγας της Κορίνθου (μήκος 6.346/m, πλάτος από 21,3/m έως 24,6/m και κυμαινόμενο βάθος από 7,5/m έως 8/m) πραγματοποιήθηκε αρχικά από την «Société internationale du canal maritime de Corinthe» (1882-1890) του Ούγγρου στρατηγού και μηχανικού István Türr (1825-1908) και αργότερα από την «Ελληνική Εταιρεία της Διώρυγας της Κορίνθου» (1890-1893) του Ανδρέα Συγγρού. Η περίοδος κατασκευής χρονολογείται από τις 24 Απριλίου 1882 έως τις 25 Ιουλίου 1893.     
Γαλλικός χάρτης του 1882 (Εκδότης Delagrave, Paris) των εργασιών της «Société internationale du canal maritime de Corinthe» (1882-1890) σχεδιασμένος από τον Ch. Muret, βάσει των μετρήσεων του Béla Gerster. © Bibliothèque nationale de France.
Η μελέτη και η χάραξη η οποία βασίστηκε σε αυτήν του Ρωμαίου αυτοκράτορα Νέρωνα, πραγματοποιήθηκε από τον Ούγγρο αρχιμηχανικό Béla Gerster (1850-1923) με τη βοήθεια του Γάλλου μηχανικού Vincent Dauzats. Σημαντική βοήθεια στο έργο προσέφεραν οι Ούγγροι μηχανικοί István Kauser, László Nyári, Garibaldi Pulszky και István Stéghmüller.
Εργασίες κατασκευής της διώρυγας της Κορίνθου. © Alain Μichot (Γαλλία).
Το έργο άρχισε το 1882 και στρώθηκαν σιδηροδρομικές γραμμές κανονικού πλάτους (1435mm) οι οποίες εκτείνονταν σε μήκος 34.000/m από το Καλαμάκι (Ισθμία) έως την Ποσειδωνία. Οι γραμμές ήταν υπέργειες και υπόγειες και χρησιμοποιήθηκαν 14 συνολικά ατμάμαξες για την έλξη των 580 φορταμαξών. Κάθε ατμάμαξα έσυρε περί τις 30-40 φορτάμαξες και κατά τη διάρκεια των εργασιών αποκομίστηκαν περισσότερα από 12.000.000/m3 αδρανών υλικών. Στο χωριό Ίσθμια δημιουργήθηκε σταθμός-μηχανοστάσιο ατμαμαξών, μηχανουργείο για επισκευές των φορταμαξών και κτίρια για την αποθήκευση της ξυλείας, των γαιανθράκων και τα λοιπού τεχνολογικού εξοπλισμού.
Παράλληλα στρώθηκαν γραμμές πλάτους 600mm σε μήκος 9.000/m και χρησιμοποιήθηκαν περισσότερα από περίπου 100 ειδικά βαγονέτα με χειροκίνητη έλξη της «Société des Établissements Decauville» (Corbeil, France).

Ατμάμαξες – Steam Locomotives

ΑΡΙΘΜΗΣΗ
ΟΝΟΜΑΣΙΑ
ΕΡΓΟΣΤΑΣΙΟ
ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ
ΕΤΟΣ

ΑΡΙΘΜ.
ΔΙΑΤΑΞΗ
ΑΞΟΝΩΝ
R1
Krauss Locomotive Works (Munich)

1883
1282
0-6-0Τ
R2
Krauss Locomotive Works (Munich)

1883
1283
0-6-0Τ
R3
ΚΟΡΙΝΘΟΣ

Krauss Locomotive Works  (Munich)
1887
1749
0-6-0Τ
No 4


?
?
?
0-6-0Τ
No 5


?
?
?
0-6-0Τ
No 6
ΟΛΥΜΠΙΑ
Hannoversche Maschinenbau A.G.
(Hannover)
1885
1828
0-6-0Τ
No 7
ΠΑΡΝΑΣΣΟΣ

Hannoversche Maschinenbau A.G. (Hannover)
1885
1829
0-6-0Τ
No 8
ΥΜΗΤΤΟΣ

Hannoversche Maschinenbau A.G. (Hannover)
1885
1830
0-6-0Τ
No 9
ΕΛΙΚΩΝ

Hannoversche Maschinenbau A.G. (Hannover)
1885
1831
0-6-0Τ
No 10
Hannoversche Maschinenbau A.G. (Hannover)
1885
1854
0-6-0Τ
No 11
ΚΕΡΚΥΡΑ

Hannoversche Maschinenbau A.G. (Hannover)
1886
1893
0-6-0Τ
No 12
ΛΟΥΤΡΑΚΙ

Hannoversche Maschinenbau A.G. (Hannover)
1886
1894
0-6-0Τ
No 13
ΕΡΜΗΣ

Hannoversche Maschinenbau A.G. (Hannover)
1887
1947
0-6-0Τ
No 14
ΑΙΟΛΟΣ

Hannoversche Maschinenbau A.G. (Hannover)
1887
1948
0-6-0Τ


Οι ατμάμαξες R1, R2 και R3 παραγγέλθηκαν μέσω της «F. Weidknecht» (Paris, France)
13 από αυτές τις ατμάμαξες μεταφέρθηκαν στη Κωστάντζα της Ρουμανίας όπου χρησιμοποιήθηκαν για τα έργα κατασκευής του λιμένος της πόλης.  

Πηγή: Industrial Steam Locomotives in Greece: A Draft List. Compiled by Yiannis Zartaloodes, May 2006

 
Εργασίες κατασκευής της διώρυγας της Κορίνθου. Δημοσιεύθηκε στο Άστυ (Αθήνα), φ. 42 (6 Ιουλίου 1886).  
 
Εργασίες κατασκευής της διώρυγας της Κορίνθου. Δημοσιεύθηκε στο Άστυ (Αθήνα), φ. 42 (6 Ιουλίου 1886).  
Εργασίες κατασκευής της διώρυγας της Κορίνθου. Δημοσιεύθηκε στην πτυχιακή εργασία του Δημητρίου Κοντοθεοδώρου, Η Διώρυγα της Κορίνθου, 2014, σ. 32.   
Εργασίες κατασκευής της διώρυγας της Κορίνθου. Δημοσιεύθηκε στην πτυχιακή εργασία του Δημητρίου Κοντοθεοδώρου, Η Διώρυγα της Κορίνθου, 2014, σ. 32.   
Εργασίες κατασκευής της διώρυγας της Κορίνθου. Δημοσιεύθηκε στην πτυχιακή εργασία του Δημητρίου Κοντοθεοδώρου, Η Διώρυγα της Κορίνθου, 2014, σ. 35.    
 
Πίνακας του Λεωνίδα Χαϊκάλη που απεικονίζει τις εργασίες κατασκευής της διώρυγας της Κορίνθου. Δημοσιεύθηκε στην πτυχιακή εργασία του Δημητρίου Κοντοθεοδώρου, Η Διώρυγα της Κορίνθου, 2014, σ. 37.   
Εργασίες κατασκευής της διώρυγας της Κορίνθου. Δημοσιεύθηκε στην πτυχιακή εργασία του Δημητρίου Κοντοθεοδώρου, Η Διώρυγα της Κορίνθου, 2014, σ. 38.  
Λιθογραφίες των έργων διάνοιξης της Διώρυγας της Κορίνθου. Δημοσιεύθηκε στο L’Univers illustré (Paris), φ. 1859 (8 Νοεμβρίου 1890).  
Μετοχή των 500 φράγκων του 1886 της «Société internationale du canal maritime de Corinthe» (1882-1890) του Ούγγρου στρατηγού και μηχανικού István Türr (1825-1908). © Scripophily.com (P.O. Box 223795, Chantilly, Virginia, 20153, United States of America).
Ομόλογο των 500 φράγκων του 1890 της «Ελληνικής Εταιρείας της Διώρυγας της Κορίνθου» (1890-1893) του Ανδρέα Συγγρού. © Scripophily.com (P.O. Box 223795, Chantilly, Virginia, 20153, United States of America).
Ενδεικτική Βιβλιογραφία
 
Α. Μ. (μτφ.), «Η τομή του ισθμού της Κορίνθου», Εστία (Αθήνα), τ. 14, φ. 341 (1882), σ. 430-433.
Ανώνυμος, «Τα εγκαίνια του Ισθμού της Κορίνθου», Φάρος της Μακεδονίας (Θεσσαλονίκη), φ. 664 (28 Απριλίου 1882).
Argus d’Isthmia, «La vérité sur les travaux du canal de Corinthe démontrée par les chiffres», Κορινθία [Echo Corinthien Hebdomadaire], φ. 204 (Κόρινθος, 12 Οκτωβρίου 1883), σ. 3-4.
Ανώνυμος, «Εργασίαι της Κορινθιακής δώρυγος» Εστία, (Αθήνα), τ. 16, αρ. 399 (1883), σ. 537-538.
Louis Figuier, Les nouvelles conquêtes de la Science. Isthmes et Canaux. Paris: Librairie Illustré, Marpon & Flammarion, 1884 [Περί Ισθμού της Κορίνθου, σ. 466-494].
Bela Gerster, «L’Isthme de Corinthe: tentatives de percement dans l’antiquité», Bulletin de correspondance hellénique, τ. 8 (Αθήνα 1884), σ. 225-232.
Anonyme, «Isthme et canal maritime de Corinthe», Revue Maritime et coloniale, Paris, τ. 81 (Απρίλιος-Ιούνιος 1884), σ. 676-680.
Αθανάσιος Βερναρδάκης, «Ο ισθμός της Κορίνθου», Εστία (Αθήνα), τ. 20, φ. 504 (1885), σ. 587-590.
Γ. Π., «Αι εργασίαι της διώρυγος της Κορίνθου», Εστία (Αθήνα), τ. 19, φ. 477 (1885), σ. 139-140.
Μιχαήλ Μητσάκης, «Η διώρυξ της Κορίνθου», Εστία (Αθήνα), τ. 23, φ. 592 (1887), σ. 281-285, φ. 593 (1887), σ. 297-300.
Εδουάρδος Έγγελ, «Η διώρυξ της Κορίνθου», Κλειώ (Αθήνα), τ. 5, φ. 15 (1889), σ. 230-234.
Σπυρίδων Παγανέλης, «Τα εγκαίνια της Κορινθιακής διώρυγος», Εστία (Αθήνα), τ. 36, φ. 32 (1893), σ. 81-83.
Σπυρίδων Παγανέλης, «Εις τον Ισθμόν», Εστία (Αθήνα), τ. 35, φ. 26 (1893), σ. 401-405.
H. J., «Le canal de Corinthe», στο F. Schrader (επιμ.), Nouvelles Géographiques, Paris: Librairie Hachette, 1893, τ. III, σ. 129-130.
Π. Πρωτοπαπαδάκης, «Η τομή του Κορινθιακού ισθμού», Εστία, (Αθήνα), τ. 35, φ. 21 (1893), σ. 321-323, φ. 22 (1893), σ. 340-342.
Béla Gerster, L’isthme de Corinthe et son percement, Budapest: Márkus, 1896.
C. Garagunis, «Ingenieurgeologische Probleme am Kanal von Korinth. Ein Vorschlag zur Sanierung der Kanalwan», Bautechnik, τ. 59, αρ. 12 (Δεκέμβριος 1982), σ. 422-425.
Εύη  Παπαγιαννοπούλου, Η Διώρυγα της Κορίνθου: Τεχνικός άθλος και οικονομικό τόλμημα. Πολιτιστικό Τεχνολογικό Ίδρυμα ΕΤΒΑ, Αθήνα: εκδόσεις Θεμέλιο, 1989.
Walter Werner, «The largest ship trackway in ancient times: the Diolkos of the Isthmus of Corinth, Greece, and early attempts to build a canal», The International Journal of Nautical Archaeology, τ. 26, Νο 2 (London 1997), σ. 98–119.